X
تبلیغات
هنرستان فنی وحرفه ای دانش فولادشهر - درس کارگاه سیم کشی1

هنرستان فنی وحرفه ای دانش فولادشهر

درس کارگاه سیم کشی1

درس کارگاه سیم کشی1

این درس ، درس مشترک رشته های الکتروتکنیک ، الکترونیک و الکترونیک و مخابرات دریایی است و 22 ساعت زمان برای تدریس تئوری و 98 ساعت برای تدریس عملی کتاب سیم کشی 1 بودجه بندی زمانی شده است.

این کتاب دارای هشت فصل است : انرژی الکتریکی ـ ایمنی در برق ـ آشنایی با ابزار و وسایل سیم کشی ـ سیم ها و اتصالات آن ها ـ وسایل مورد استفاده در مدارهای الکتریکی ـ آشنایی با مدارهای الکتریکی مورد نیاز در سیم کشی و اجرای کارهای عملی مربوط ـ تابلوهای توزیع اماکن مسکونی ـ حفاظت الکتریکی .

موضوعات فصل اول (انرژی الکتریکی) عبارتند از :

 تولید انرژی الکتریکی ـ انتقال انرژی الکتریکی ـ توزیع انرژی الکتریکی ـ پیک مصرف برق ـ آشنایی با برچسب انرژی ـ معرفی برچسب انرژی ـ فواید استفاده از برچسب انرژی .

سایت های مرتبط با موضوعات فصل اول عبارتند از :

www.tvoccd.sch.ir

www.suna.org.com

www.saba.org.com

 

موضوعات فصل دوم (ایمنی در برق) عبارتند از :

  آثار فیزیولوژیکی برق بر انسان ـ احتیاط های ایمنی ـ آثار برق گرفتگی ـ مراقبت از مصدوم برق گرفته ـ تنفس مصنوعی

 

موضوعات فصل سوم (آشنایی با ابزارها و وسایل مورد نیاز برای سیم کشی ) عبارتند از :

پیچ گوشتی ـ فازمتر ـ انبردست ـ دم باریک ـ دم گرد ـ دم کج ـ سیم چین ـ سیم لخت کن ـ چاقوی روپوش برداری کابل ـ دستگاه های روپوش برداری کابل ـ قیچی کابل بری ـ ابزار پرس سر سیم و فیش ها ـ فنر سیم کشی ـ مولتی متر ـ

 

موضوعات فصل چهارم (سیم ها و اتصالات آنها) عبارتند از :

هادی های مورد استفاده در سیم کشی ـ ساختمان سیم ها ـ انواع سیم ها ـ انتخاب سیم ـ اتصالات سیم ها

 

موضوعات فصل پنجم (وسایل مورد استفاده در مدارهای الکتریکی مربوط به سیم کشی ساختمان) عبارتند از :

کلیدها ـ پریزها ـ جعبه تقسیم ـ دو شاخه ـ انواع سرپیچ ـ لامپ ها ـ رله ـ فتوسل ـ دیمر

 

موضوعات فصل ششم (آشنایی با مدارهای الکتریکی مورد نیاز در سیم کشی ساختمان و اجرای کارهای عملی مربوط) عبارتند از :

قسمت اول:

انواع نقشه های مدارهای الکتریکی ـ علائم الکتریکی ـ انواع سیم کشی ـ مدار الکتریکی کلید یک پل ـ مدار الکتریکی کلید دو پل ـ مدار الکتریکی کلید تبدیل (و صلیبی) ـ مدار الکتریکی لامپ فلورسنت ـ مدار الکتریکی رله ی راه پله ـ مدار الکتریکی رله ضربه ای ـ مدار الکتریکی سیم کشی کولر آبی ـ مدار الکتریکی دیمر ـ مدار الکتریکی فتوسل

قسمت دوم:

زنگ اخبار ـ ترانسفورماتور زنگ اخبار ـ شستی ـ مدار الکتریکی زنگ اخبار ـ درباز کن با مکالمه ـ مدار الکتریکی درباز کن ـ آیفون های تصویری

سایت مرتبط با موضوعات فصل ششم عبارتند از :

www.isiri.org

 

موضوعات فصل هفتم (تابلوهای توزیع اماکن مسکونی) عبارتند از :

فیوز ـ کنتور ـ مشخصات تابلوها ـ نقشه کشی تابلوها ـ ساخت تابلوها

 

موضوعات فصل هشتم (حفاظت الکتریکی) عبارتند از :

اتصال زمین الکتریکی ـ ولتاژ تماس ـ عبور جریان از زمین ـ ولتاژ گام ـ حفاظت توسط سیم زمین ـ سیستم حفاظت نول     

 

کلید یک پل:


*کاربرد مدار الکتریکی کلید یک پل:

از این مدار برای قطع و وصل وسایل الکتریکی و روشن و خاموش کردن لامپها در اتاق های کوچک ، انباری ، حمام ، آشپزخانه و توالت استفاده می شود.

*طریقه اتصال کلید یک پل:

در این مدار ابتدا سیم فاز به کنتاکت تخت فیوز وصل و سپس از کنتاکت سر فیوز به جعبه تقسیم می رود. سیم فاز از جعبه تقسیم به یکی از ترمینال های کلید یک پل وصل می شود. از ترمینال دوسیم کلید یک پل ، سیم برگشت به یکی از ترمینالهای سرپیچ وصل و سیم نول به ترمینال بدنه ی سرپیچ متصل می شود.

کلید دوپل:


*کاربرد کلید دوپل:

این مدار در محلهایی که دو دسته لامپ در کنار هم وجود دارد به کار می رود. مانند اتاق های پذیرایی بزرگ که بیش از یک لامپ و یا لوستر دارند که باید در یک زمان یک دسته و زمان دیگر دسته دیگری از لامپها و در موقع دیگر دو دسته لامپها روشن شوند.

*طریقه اتصال کلید دوپل:

سیم فاز را بعد از عبور از فیوز به جعبه تقسیم برده و از آنجا به پیچ مشترک کلید دوپل که معمولا به رنگ قرمز یا با حرف P مشخص گردیده است وصل می کنیم. از دو پیچ غیر مشترک کلید دو سیم به نام سیمهای برگشت فاز به ته دو سرپیچ برده و به آن وصل می کنیم. سرپیچ ها را از بدنه به طور مستقیم به نول شبکه متصل می نماییم.

چنانچه تعداد لامپها بیشتر از دوتا باشد. سرپیچها به دو دسته تقسیم می شوند که هر دسته دویا چند سرپیچ باهم موازی شده اند. در این صورت سیم برگشت و هم چنین سیم نول به نقطه ی اتصال مشترک سرپیچها وصل می شوند.

کلید تبدیل:


*کاربرد کلید تبدیل:

از کلید تبدیل برای روشن و خاموش کردن یک لامپ یا یک گروه لامپ از دو نقطه مورد استفاده قرار می گیرد. معمولا برای راهروها ، راه پله ها و سالن های بزرگ که خروجی های مختلف دارند و نیز واحدهای مسکونی استفاده می شود.

*طریقه اتصال کلید تبدیل:

سیم فاز بعد از عبور از فیوز به پیچ مشترک یکی از کلیدها وصل می شود. از دو پیچ غیر مشترک کلید تبدیل دو سیم برگشت به دو پیچ غیر مشترک کلید تبدیل دو سیم می رود. از پیچ مشترک کلید دوم یک سیم به طرف ته سر پیچ برده می شود و سیم نول به طور مستقیم به طرف دوم سرپیچ لامپ متصل می شد.

رله راه پله:


*کاربرد رله راه پله:

این مدار برای خاموش و روشن کردن لامپ راه پله ها از چندین نقطه مورد استفاده قرار می گیرد.

*طریقه اتصال رله راه پله:

چون رله راه پله دارای یک کلید سه وضعیتی و یک رله (سیم پیچ) و کنتاکت (کلید) وصل است، باید به صورت زیر عمل کرد:
سیم فاز به مشترک کلید سه وضعیتی وصل می شود و از پیچ شماره یک سیمی به شستی ها برده می شود. برگشتی شستی ها را به رله (سیم پیچ) متصل می کنیم و از طرف دیگر سیم پیچها را به سیم نول وصل می کنیم. از همان نقطه شماره یک به کلید اتصال دهنده رله برده (این عمل معمولا در داخل رله انجام شده) و بازگشت فاز را به ته سرپیچهای لامپ متصل می کنیم.

هرگاه کلید در حالت یک باشد با فشار دادن شستی ها ، لامپها برای زمان تنظیمی روشن مانده و بعد از گذشت آن زمان مدار قطع می شود. برای اینکه بتوانیم به طور دایم لامپها را روشن نگه داریم سیمی از پیچ شماره دو گرفته و به ته سرپیچها می بریم. باید توجه داشت که کارخانه سازنده رله راه پله ، طریقه اتصال آن رله را رسم کرده ، روی بدنه آن نصب می کند که باید در موقع استفاده از آن به نقشه آن توجه کرد.

کلید صلیبی:


*کلید صلیبی و کاربرد آن:

از این کلید در جاهایی استفاده می شود که بخواهند یک یا چند لامپ از چند نقطه (بیش از دو نقطه) روشن و خاموش کنند. برای این کار ، باید در ابتدا و انتهای مدار یک کلید تبدیل و بین آنها یک یا چند کلید صلیبی قرار داد.

*طریقه اتصال کلید صلیبی:

از دو پیچ کلید صلیبی به دو سر یک کلید تبدیل و از دو پیچ دیگر به کلید تبدیل بعدی وصل می کنیم. معمولا دو پیچ کلید صلیبی را برای ورودی و دو پیچ دیگر را برای خروجی در نظر می گیرند که در هیچ شرایطی این پیچها به هم ارتباط نداشته باشند. این دو پیچ را می توان بوسیله یک اهم متر تشخیص داد. سپس یک مشترک کلید تبدیل را به فاز و از مشترک کلید تبدیل بعدی به لامپ وصل می کنیم.

دو نوع کلید صلیبی موازی و کلید صلیبی متقاطع وجود دارد که عملکرد آنها یکی است. ولی از نظر ساختمان و سیم کشی با یکدیگر تفاوت دارند. در نوع متقاطع دو سیم ورودی به دو پیچ کلید که در یک امتداد هستند وارد می گردد و از دو پیچ دیگر که آنها نیز در یک امتداد هستند، دو سیم خروجی گرفته می شود.

کلید فتوسل:


*فتوسل:

برای روشن و خاموش کردن اتوماتیک لامپهای خیابانها و محوطه های عمومی از این مدار استفاده می شود. در این مدار فتوسل از طریق تقویت کننده به رله ای فرمان قطع یا وصل را می دهد. یک کلید یک پل دوراهه می تواند کل مدار را قطع کند. در صورتی که کلید وصل باشد اگر با فرمان فتوسل رله نیز وصل شود، کنتاکت باز رله سیته شده و چراغ ها روشن می شوند. در این مدار تقویت کننده نیز باید از طریق شبکه تغذیه شوند.

دیمر:


*دیمر و کاربرد آن:

دیمر وسیله ای است که توسط آن می توان شدت نور لامپ را کم یا زیاد کرد. دیمر معمولا در سالن های نمایش مورد استفاده قرار می گیرد.

*طریقه اتصال دیمر:

ابتدا سیم فاز به ترمینالی که فیوز داخل دیمر پشت آن قرار دارد، وصل می شود. سپس از ترمینال دیگر دیمر سیم برگشت فاز به سرپیچ لامپ می رود. سیم نول نیز مستقیما به سرپیچ وصل می شود.

کلید کولر:


*کلید کولر و کاربرد آن:

از این کلید برای روشن و خاموش کردن کولر و تغییر دور موتور آن و خاموش و روشن کردن پمپ کولر استفاده می شود.

*طریقه اتصال کلید کولر:

فاز را به پیچ کلید یک پل روشن و خاموش برده و همان محل به کلید یک پل پمپ اتصال می دهیم. از پیچ دیگر کلید پمپ سیمی به پمپ کولر برده و طرف دیگر پمپ کولر را به سیم نول وصل می نماییم. برگشت فاز از کلید روشن و خاموش به مشترک کلید تبدیل (جهت تند و کند کردن دور کولر) برده می شود (این عمل معمولا در خود کلید انجام گرفته است). از دو پیچ غیر مشترک کلید تبدیل به موتور کولر سیم کشی می نماییم و یکی را به Hi (تند) و دیگری را به Lo (کند) وصل می کنیم و Com (مشترک) موتور کولر را به سیم نول اتصال می دهیم.

رله ضربه ای:


*رله ضربه ای و کاربرد آن:

برای راه پله ها و محل هایی که مصرف کننده باید از چندین محل خاموش و روشن شود مورد استفاده قرار می گیرد. بدون اینکه زمان مطرح باشد یعنی به طور اتوماتیک مدار قطع نشود.

*طریقه اتصال رله ضربه ای:

بعد از اتصال فاز به شستی ها سیم بازگشتی از همه آنها به بوبین رله وصل می شود و طرف دوم سیم پیچ رله مستقیما به نول اتصال پیدا می کند. در ضمن سیمی را از فاز به یکی از پیچ های کلید رله اتصال داده و بازگشت آن را به ته لامپ می بریم. ترمینال دیگر سرپیچ توسط سیمی به طور مستقیم به نول متصل می شود.

رله ضربه‌ای

رله ضربه‌ای تشکیل شده است از یک بوبین با هسته آهنی که یک اهرم در بالای آن قرار دارد. وقتی ولتاژ به بوبین وصل می‌شود، اهرم به طرف هسته کشیده می‌شود. در انتهای اهرم یک زائده پلاستیکی وجود دارد. در مقابل این زائده یک چرخ دنده به اندازه 8/1 دور دوران می‌کند. در زیر این چرخ دنده کنتاکتی وجود دارد که با چرخش چرخ دنده قطع و وصل می‌شود. طریقه قطع و وصل به این ترتیب است که روی محور چرخ دنده یک مکعب وجود دارد که هنگام دوران ، در یک مرحله سطح صاف مکعب و در مرحله بعد راس مشترک بین دو سطح جانبی مکعب روی کنتاکت قرار می‌گیرد و به این ترتیب مدار را قطع و وصل می‌کند.

طرز اتصال یک رله ضربه‌ای بسیار ساده است. معمولا این رله‌ها با ولتاژ 220 ولت کار می‌کنند. غالبا در داخل رله یک طرف بوبین به یک طرف کنتاکت اتصال داده شده است که در این حالت تعداد ترمینالهای خروجی رله سه عدد است. برای اتصال رله ضربه‌ای به مدار از شستی استارت استفاده می‌کنند. مقدار جریان مجاز کنتاکتهای داخلی رله بوسیله کارخانه سازنده روی آن نوشته می‌شود. همچنین نقشه اختصاری اتصال رله نیز روی آن ترسیم می‌شود. اگر شما با علائم اختصاری نقشه آشنایی داشته باشید، به آسانی می‌توانید نقشه حقیقی رله را از روی نقشه اختصاری آن که بوسیله کارخانه داده شده است، ترسیم کنید.

رله زمانی

رله‌های زمانی در انواع مختلف و با ساختمانهای گوناگونی ساخته می‌شوند. در گذشته برای این که تعدادی لامپ را از چند نقطه خاموش و روشن کنند، از کلید تبدیل به همراه کلید صلیبی استفاده می‌کردند (مثلا در راهروهای طویل و دارای خروجی‌های متعدد و یا در راه پله‌های ساختمانهای چندین طبقه)، اما امروزه کلید صلیبی کمتر شاخته می‌شود و در بازار موجود نیست و به جای آن در چنین مواردی از نوعی رله زمانی استفاده می‌شود که به آن رله راه پله می‌گویند.

در مدار روشنایی راه پله با رله زمانی ، با فشار به یک شستی که جای کلید بکار گرفته شده است، رله شروع به کار کرده و لامپهای راه پله روشن می‌شوند و پس از گذشت زمان معینی خاموش می‌گردند. بر روی رله‌های راه پله معمولا دکمه‌ای وجود دارد که سه حالت خاموش ، روشن دائم و روشن زمانی توسط آن انتخاب می‌شود. حالت خاموش برای روز است، حالت روشن دائم برای مواقعی از شب که رفت آمد زیاد است، استفاده می‌شود و حالت روشن زمانی برای اوقاتی از شب که رفت آمد کم است، در نظر گرفته شده است.

رله در حالت روشن ، زمان معینی که روی آن تنظیم شده است، لامپها را روشن نگه می‌دارد. معمولا زمان تنظیمی به گونه‌ای است که فرد پس از ورود به راه پله بتواند در روشنایی لامپها به در منزل برسد. رله‌های زمانی در دو نوع ساده و تاخیری هستند. معمولا هر رله دارای کنتاکتهایی است که در شرایط عادی (تحریک نشده) باز یا بسته‌اند. زمانی که رله عمل می‌کند، کنتاکتهای باز آن بسته و کنتاکتهای بسته آن باز می‌شود. به این ترتیب می‌توان با استفاده از این کنتاکتها مداری را قطع یا وصل کرد.

هنگامی که یک رله زمانی ساده را تحریک می‌کنیم، این رله پس از گذشت زمان تنظیم شده روی آن ، تغییر حالت داده و عمل قطع و وصل را انجام می‌دهد و تا زمانی که تحریک رله را قطع نکنیم، در این حالت باقی می‌ماند. با قطع تحریک ، رله به حالت اول برمی‌گردد. رله تاخیری به این صورت عمل می‌کند که وقتی آن را تحریک می‌کنیم، بلافاصله کنتاکتهای رله تغییر حالت داده و مدار را وصل می‌کنند. پس با گذشت زمان تنظیم شده ، مجددا رله به حالت اول خود برمی‌گردد. به این ترتیب معلوم می‌شود که رله‌های راه پله از نوع تاخیری هستند.

 

+ نوشته شده در  پنجشنبه چهارم شهریور 1389ساعت 15:15  توسط محمود حسین پور  |